بیشتر انتخاب‌ها بر اساس دو چیز انجام می‌شود: نمونه‌کارها قشنگ‌اند و قیمت مناسب است. هر دو معیار ضعیفی‌اند، نمونه‌کار را می‌شود از کس دیگری داشت، و قیمت پایین معمولاً یعنی چیزی از دامنه حذف شده که هنوز نمی‌دانید.
این نُه سؤال چیزی را می‌سنجند که شش ماه بعد اهمیت پیدا می‌کند، و همه‌شان جواب دارند، قبل از امضا.
1. سند دامنه‌ی مکتوب دارید؟
بخواهید فهرست صفحات، امکانات، سطح طراحی و آنچه شامل نیست روی کاغذ بیاید. قیمتی که بدون این سند داده شده، قیمت نیست؛ حدس است. و بیشتر اختلاف‌های پروژه‌ای از همین‌جا شروع می‌شود: چیزی که شما فرض کرده بودید هست و در دامنه نبود.
2. کد در پایان مال کیست؟
جواب باید صریح باشد. بعضی شرکت‌ها سایت را روی بستر خودشان تحویل می‌دهند و شما در عمل نمی‌توانید جای دیگری ببرید. این لزوماً بد نیست، ولی باید بدانید.
3. سایت روی چه چیزی ساخته می‌شود؟
قالب آماده، قالب اختصاصی، یا نرم‌افزار سفارشی، سه دنیای متفاوت با سه قیمت متفاوت. اگر جواب «وردپرس» است، بپرسید چند افزونه؛ هر افزونه‌ی پولی یک هزینه‌ی سالانه و یک نقطه‌ی شکست است.
4. سئوی فنی جزو ساخت است یا جدا فروخته می‌شود؟
سرعت، ساختار نشانی، داده‌ی ساختاریافته و نقشه‌ی سایت باید جزو تحویل باشند، نه یک بسته‌ی جداگانه. اگر شرکتی این‌ها را جدا می‌فروشد، بپرسید بدون آن‌ها دقیقاً چه چیزی تحویل می‌دهد.
5. سرعت را چطور اندازه می‌گیرید؟
جواب خوب یک عدد است، نه یک صفت. بپرسید Core Web Vitals سایت در زمان تحویل چه خواهد بود و با چه ابزاری اندازه گرفته می‌شود. و بپرسید فونت و اسکریپت‌ها از کجا بارگذاری می‌شوند. سایتی که فونتش را از یک CDN خارجی می‌گیرد، در شبکه‌ی ایران گاهی چند ثانیه پشت یک فایل معطل می‌ماند.
6. محتوا با کیست؟
سایت بدون متن و تصویر تحویل نمی‌شود. اگر محتوا با شماست، این را در زمان‌بندی ببینید، بیشتر پروژه‌هایی که «دیر تحویل شدند»، در واقع منتظر محتوا مانده بودند.
7. بعد از تحویل چه اتفاقی می‌افتد؟
بپرسید پشتیبانی دقیقاً چه چیزی را پوشش می‌دهد، چقدر در ماه، و چطور می‌فهمید چقدرش مانده. «پشتیبانی رایگان یک‌ساله» بدون تعریف مقدار، یعنی هر درخواستی می‌تواند «خارج از پشتیبانی» اعلام شود.
8. اگر کارشناس پروژه عوض شود، چه می‌شود؟
این سؤال بیشتر از آنچه به نظر می‌رسد افشا می‌کند. اگر سابقه‌ی پروژه در ذهن یک نفر است، رفتن او یعنی شروع دوباره. اگر در یک سامانه است، تحویل به نفر بعدی یعنی خواندن همان سابقه.
9. وضعیت پروژه را چطور می‌بینم؟
جواب «تلفنی بپرسید» یک جواب است، ولی جواب خوبی نیست. بپرسید تحویل‌ها کجا ثبت می‌شوند، بازخورد شما کجا می‌نشیند، و آیا سندی از تأییدها می‌ماند یا نه. فرایند کار ما دقیقاً همین را نشان می‌دهد و می‌توانید با آن مقایسه کنید.
پاسخ‌های شرکت طراحی سایت را چطور ارزیابی کنیم؟
پرسیدن سؤال به‌تنهایی کافی نیست؛ مهم است که پاسخ‌ها چقدر دقیق و قابل‌بررسی باشند. برای مثال، اگر شرکت می‌گوید سئوی فنی را هنگام طراحی رعایت می‌کند، بپرسید در زمان تحویل چه مواردی را بررسی می‌کنید؟ اگر پاسخ فقط «سایت را سئو می‌کنیم» باشد، هنوز مشخص نیست چه خدماتی دریافت خواهید کرد.
در مورد پشتیبانی هم به عبارت‌های کلی اکتفا نکنید. مدت پشتیبانی، محدوده خدمات، زمان پاسخ‌گویی و هزینه تغییرات خارج از قرارداد باید مشخص باشند. بهتر است پاسخ‌های مهم در قرارداد یا مستندات پروژه ثبت شوند تا بعداً اختلافی درباره تعهدات دو طرف ایجاد نشود.
همچنین نمونه‌کار را شخصاً بررسی کنید و اگر امکان دارد، با مشتری قبلی شرکت درباره تجربه همکاری، زمان تحویل و کیفیت پشتیبانی صحبت کنید. این کار به شما کمک می‌کند تصمیم را بر اساس شواهد بگیرید، نه فقط ظاهر سایت یا وعده‌های جلسه اول.
مثال واقعی: چطور یک نمونه‌کار را ارزیابی کنیم؟
فرض کنید برای راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی به دنبال شرکت طراحی سایت هستید و شرکت موردنظر، زرشاپ را به‌عنوان یکی از نمونه‌کارهای خود معرفی می‌کند. به‌جای اینکه فقط ظاهر صفحه اصلی را بررسی کنید، سایت را مانند یک مشتری واقعی آزمایش کنید: آیا دسته‌بندی محصولات قابل‌فهم است؟ آیا پیدا کردن محصول و تکمیل سفارش ساده است؟ در نسخه موبایل هم می‌توان به‌راحتی خرید کرد؟
در جلسه از شرکت بخواهید توضیح دهد چه تصمیم‌هایی در طراحی و پیاده‌سازی پروژه گرفته شده و هر تصمیم چه نیازی را برطرف کرده است. می‌توانید درباره مدیریت محصولات، فرایند سفارش، سئوی فنی و توسعه امکانات در آینده نیز سؤال کنید. هدف این است که بفهمید شرکت تا چه اندازه می‌تواند نیازهای کسب‌وکار را به راه‌حل فنی تبدیل کند، نه اینکه صرفاً یک سایت زیبا نمایش دهد.
قبل از عقد قرارداد چه مواردی را نهایی کنید؟
پیش از امضای قرارداد، فهرست امکانات، مبلغ نهایی، زمان‌بندی مراحل، مسئولیت تأمین محتوا و تعهدات پشتیبانی را بررسی کنید. مشخص کنید اگر در طول پروژه امکانات جدیدی درخواست کردید، هزینه و زمان تحویل چگونه تغییر می‌کند. همچنین درباره دسترسی به دامنه، هاست، پنل مدیریت و فایل‌های پروژه توافق روشنی داشته باشید.
اگر برای انتخاب مجری طراحی سایت به دنبال یک مجموعه تخصصی هستید، می‌توانید خدمات و نمونه‌کارهای ایده‌پو را بررسی کنید. پیش از تصمیم‌گیری، درباره روش اجرای پروژه، امکانات قابل ارائه، هزینه‌ها و پشتیبانی سؤال بپرسید و ببینید خدمات پیشنهادی تا چه اندازه با نیازهای کسب‌وکار شما هماهنگ است.
در نهایت، از شرکت موردنظر بخواهید یکی از پروژه‌های انجام‌شده را باز کند و توضیح دهد چه مسئله‌ای در آن وجود داشته و چطور حل شده است. این کار کمک می‌کند توانایی تیم را فراتر از ظاهر سایت ارزیابی کنید. شرکتی که درباره تصمیم‌های فنی، محدودیت‌ها و روند اجرای پروژه شفاف توضیح می‌دهد، امکان ارزیابی دقیق‌تری برای شما فراهم می‌کند.
اگر می‌خواهید قبل از هر تماسی بازه‌ی بودجه‌تان را بدانید، ماشین‌حساب برآورد در دو دقیقه یک عدد واقعی می‌دهد.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید.